Zwarte gaten, wat is het, en hoe ontstaat het?

Als een ster op zijn einde is kan er hieruit een zwart gat ontstaan. Maar wat zijn het en hoe ontstaan ze eigenlijk?

Wat zijn zwarte gaten?

Een zwart gat is een gebied waar zelfs licht niet uit kan ontsnappen. Rondom een zwart gat is een denkbeeldige oppervlakte. Dit heet de waarnemingshorizon. Hier vlak boven kan licht nog net aan de zwaartekracht van het zwarte gat ontsnappen.

Hoe ontstaat het?

Het ontstaat heel simpel gezegd door het imploderen van een ster. Als de kern van een imploderende ster meer dan +/- 5x zo zwaar is als onze zon, ploft deze ineen tot een zwart gat. Dit komt door de enorme zwaartekracht die op de ster drukt wat het uiteindelijk wint van de massa van de ster.

Hoeveel zwarte gaten zijn er?

Er wordt geschat dat ons eigen sterrenstelsel enkele miljoenen bevat met elk ongeveer 10 keer de massa van de zon. Deze zijn ontstaan uit zware sterren of uit botsingen tussen sterren. Wanneer deze zwarte gaten zich op een geïsoleerde plek bevinden, (zonder andere sterren in de buurt) zijn ze veel moeilijker te ontdekken dan wanneer ze een dubbelstelsel vormen met een ster die eromheen draait. Uit de baan die de ster dan aflegt kan de aanwezigheid van een donker en zwaarder object worden afgeleid.

Hoe groot is een zwart gat?

Er worden in totaal vier soorten onderscheiden:
1. Miniscule zwarte gaten: De massa van deze gaten zijn ongeveer net zo groot als onze maan. Dit type zwart gat is volgens astrofysicus Stephen Hawking niet ontstaan door zijn eigen zwaartekracht, maar door druk van buitenaf en zou tijdens of kort na de oerknal kunnen hebben bestaan.
2. Stellaire zwarte gaten: Deze zwarte gaten zijn ontstaan uit een super nova van een zwarte ster. De massa hiervan is ongeveer 5 tot 100 keer onze zon.
3. Middelgrote zwarte gaten: De massa van deze gaten zijn ongeveer 500 tot 1000 keer zo groot als onze zon.
4. Superzwarte zwarte gaten: Deze gaten hebben een massa van vijftigduizend tot vele miljoenen malen de massa van de zon. Ze worden aangetroffen in de centra van sterrenstelsels.

Eerste foto van een zwart gat

In april 2019 werd er bekend gemaakt dat de eerste foto van een zwart gat is gemaakt. (foto rechts) Door inspanningen vanuit de hele wereld is dit tot stand gekomen. In totaal zijn er acht radiotelescopen over de hele wereld gebruikt om samen één foto te kunnen maken. In de Netflix documentaire ‘Black Holes | The Edge of All We Know’ is dit te volgen van begin tot einde.

Wat gebeurt er in een zwart gat?

In het filmpje hieronder wordt er door middel van beelden nog meer ingegaan over wat er gebeurt in een zwart gat.
Deel deze blog: