Sterrenwacht uitgelicht: Koninklijk Eise Eisinga Planetarium

koninklijk eise eisinga planetarium

Om extra aandacht te geven aan sterrenwachten licht ik ze allemaal verder uit. In deze blog, Koninklijk Eise Eisinga Planetarium in Franeker.

Een sterrenwacht is belangrijk om al je informatie vandaan te krijgen, cursussen te volgen, door de telescopen te kijken en advies te halen. Om meer aandacht te geven aan de sterrenwachten, licht ik ze één voor één uit. In deze blog aandacht voor…

Koninklijk Eise Eisinga Planetarium

Aan het plafond van de woonkamer van een prachtig grachtenhuis in Franeker bevindt zich het oudste nog werkende planetarium ter wereld. Dit nauwkeurig bewegend model van het zonnestelsel werd tussen 1774 en 1781 gebouwd door de Friese wolkammer Eise Eisinga.

Wat voor activiteiten zijn er maandelijks te doen bij de sterrenwacht?

Eise Eisinga
In de voormalige werkplaats van Eise Eisinga kunt u kennismaken met zijn beroep als wolkammer. Sterrenkunde en wiskunde waren slechts zijn hobby. Op basis van zelfstudie schreef hij al op 15-jarige leeftijd een wiskundeboek. Twee jaar later rondde hij een sterrenkundeboek af.

Actuele stand
Tot op de dag van vandaag toont het Planetarium de actuele stand van de planeten. De planeten van het Planetarium bewegen namelijk in dezelfde tijd rond de zon als de echte planeten: Mercurius bijvoorbeeld in 88 dagen, de aarde in een jaar en Saturnus zelfs in meer dan 29 jaar!

Uurwerk
Het planetarium loopt door middel van een indrukwekkend raderwerk van houten hoepels en schijven, met zesduizend handgesmede spijkers als tanden. Een slingerklok en negen gewichten drijven dit geheel aan. Maar het Eise Eisinga Planetarium is méér dan een planetarium. Het is tevens een museum dat een uitgebreide verzameling van historische astronomische instrumenten herbergt en dat aandacht schenkt aan de moderne sterrenkunde. Er is bovendien een filmzaal waar doorlopend documentaires vertoond worden.

Het Planetarium is dagelijks geopend, alleen tussen 1 nov en 31 maart is het Planetarium op maandagen gesloten.

Wat maakt de sterrenwacht uniek?

Het is het oudste nog werkende planetarium ter wereld. Het toont tot op de dag van vandaag de juiste posities van zon, maan, planeten en sterrenhemel.

Wat kan een beginnend astronoom bij de sterrenwacht leren?

Het Planetarium van Eisinga geeft veel informatie over ons zonnestelsel, zowel over de planeten als over zaken als declinatie, eclipsen etc. De uitgebreide collectie van astronomische instrumenten geeft veel aanvullende informatie.

Dit willen we ook nog even kwijt!

Elke bezoeker krijgt uitleg in de Planetariumkamer.

Meer informatie:

Planetarium Friesland
Eise Eisingastraat 3
8801 KE Franeker
www.planetarium-friesland.nl

Overzicht sterrenwachten Nederland: Klik hier

Deel deze blog: